Historia wynalazków: kontrowersyjna żarówka Edisona?
Thomas Alva Edison, bo tak brzmi pełne imię i nazwisko amerykańskiego wynalazcy i przedsiębiorcy, niewątpliwie był geniuszem. Jego patenty i wynalazki zrewolucjonizowały ówczesny świat i dały podwaliny do dalszych wynalazków. Jednak jego osoba jest równie znakomita co kontrowersyjna.
Kim był Thomas Alva Edison?
Urodził się 11 lutego 1847 roku w stanie Ohio w miasteczku Milan. Jego rodzina nie była zbyt zamożna. Ojciec zajmował się handlem drewnem, a mama była nauczycielką. Edison szkołę rozpoczął w wieku 8 lat, ale już 3 miesiące później zdecydowano, że naukę będzie kontynuował w domu pod okiem swojej mamy. W wieku 10 lat w przygotowanym przez matkę laboratorium, zlokalizowanym w piwnicy, przeprowadzał pierwsze eksperymenty. Interesowały go głównie nauki przyrodnicze.
W 1876 roku osiedlił się w Menlo Park w stanie New Jersey. Utworzył tam pierwsze na świecie wielkie laboratorium naukowo-badawcze zwane "Fabryką Wynalazków". To stamtąd pochodzi wiele późniejszych wynalazków Edisona.
W 1880 roku założył przedsiębiorstwo The Edison Illuminating Company, a w 1882 roku razem z JP Morganem powołał do życia - General Electric. W 1887 Edison przeniósł swoje laboratorium do nowego kompleksu budynków w West Orange, gdzie do dziś znajduje się jego muzeum.
Czy Edison wynalazł żarówkę?
W skonstruowaniu żarówki wyprzedziła Edisona dość spora grupa badaczy m.in. Sir Joseph Wilson Swan, sir Humphry Davy, czy Henry Woodward i Mathew Evans. Już w 1854 roku skuteczną metodę wytwarzania światła za pomocą żarnika uzyskał Heinrich Göbel. Od tego czasu "żarówka" była stale udoskonalana. W 1860 roku jako pierwszy patent na "świecące włókno węglowe w bańce, z której wypompowano powietrze" otrzymał Joseph Wilson Swan. Był to patent brytyjski, który nie miał mocy prawnej w USA. Dlatego też Edison mógł sobie "pozwolić na inspirację" wynalazkiem Swana.
27 stycznia 1880 r. Edison uzyskał patent nr 223898, który zapewnił mu zyski z produkcji żarówek przez długi czas.
Jednak trzeba przyznać, że udoskonalenia jakie Edison wprowadził w żarówce sprawiły, że była ona o wiele bardziej praktyczna. Wykonana z włókna węglowego odegrała kluczową rolę w elektryfikacji światła. Dzięki temu, że udało mu się znaleźć lepsze materiały do wytwarzania elementów żarówek mogły być one trwalsze. W 1879 roku na przełomie października i listopada udało mu się zwiększyć żywotność żarówki z nieco ponad 13 do 1200 godzin. Produkcja żarówek ruszyła na masową skalę. Do 1884 zainstalowano 59 tys. żarówek, a do 1885 Edison — faktyczny monopolista w tej dziedzinie — sprzedał ich 200 tysięcy.
Mimo, że żarówki zmieniały się na przestrzeni lat to do dziś w praktycznie w każdym domu znajduje się wynalazek Edisona - gwint żarówki, określany gwintem Edisona, oznaczany literą "E". W naszych lampach spotykamy najczęściej gwint E14 i E27.
Tak więc mimo, iż Edison nie wynalazł żarówki jako pierwszy to trzeba mu przyznać, że jego wkład w rozwój oświetlenia był ogromny.
Bibliografia:
Encyklopedia PWN
F. Nowek, Wynalazki Thomasa Edisona do dzisiaj wzbudzają podziw. Nie brakuje jednak kontrowersji, National Geographic, https://www.national-geographic.pl/artykul/thomas-edison-wynalazki dostęp: 6-10-2023.
B.Sieja,Thomas Alva Edison - najważniejsze wynalazki, które (naprawdę) stworzył, Komputer Świat, https://www.komputerswiat.pl/artykuly/redakcyjne/thomas-alva-edison-najwazniejsze-wynalazki-ktore-naprawde-stworzyl/5pg67fq dostęp: 6-10-1023.
Zdjęcie:
by brgfx on Freepik
